Na pierwszy rzut oka nie przypomina miejsca, które mogłoby konkurować z Nikiszowcem czy Księżym Młynem. Nie ma tutaj wielkich ceglanych kwartałów, monumentalnych bram ani potężnej fabryki, która od razu przyciąga wzrok. Zabudowa jest bardziej rozproszona. Pomiędzy domami pojawia się zieleń, ulice mają lokalny charakter, a poszczególne budynki łatwo przeoczyć.

Czy budynek może nauczyć nas czegoś bez jednej tablicy informacyjnej? Okazuje się, że tak. Konstrukcja, materiały, forma, światło, sposób wykorzystania przestrzeni czy relacja z otoczeniem mogą opowiadać o tym, jak działa architektura i jakie wartości reprezentuje. Najnowsza edycja Design Educates Awards pokazuje, że budynek może być nie tylko miejscem do życia, pracy czy nauki, ale również lekcją samą w sobie.

Są takie miejsca, w których historię przemysłu można odczytać z komina, bramy fabrycznej albo starej hali. Są też takie, w których przemysł zbudował znacznie więcej: domy, szkołę, sklep, szpital, remizę, drogi, bocznicę kolejową, a nawet przestrzeń do odpoczynku.

Na początku XX wieku przemysł nie potrzebował już tylko ludzi, którzy zejdą pod ziemię, obsłużą maszynę albo staną przy wielkim piecu. Potrzebował także ich czasu, zdrowia i stabilności. Potrzebował rodzin, które pozostaną w pobliżu zakładu, dzieci, które pójdą do miejscowej szkoły, sklepów, w których będzie można kupić żywność, pralni, łaźni, kościoła, a nawet przestrzeni, w której mieszkańcy będą mogli spotkać się poza pracą. Wraz z rozwojem przemysłu powstawała więc potrzeba budowania nie tylko fabryk, kopalń i hut, lecz całych fragmentów miasta.

Przez wieki dziedziniec był jednym z najważniejszych elementów architektury mieszkaniowej. Organizował życie domu, zapewniał prywatność, wpuszczał światło i powietrze, a w gorącym klimacie pomagał regulować temperaturę. Później na wiele lat zniknął z głównego nurtu projektowania. Dziś architekci znów chętnie umieszczają pustą przestrzeń w samym środku budynku. Nie jest to jednak powrót do przeszłości, lecz odpowiedź na bardzo współczesne problemy.

Po ponad 80 latach działalności Filharmonia Krakowska ma szansę otrzymać pierwszą własną, zaprojektowaną od podstaw siedzibę. W międzynarodowym konkursie architektoniczno-urbanistycznym zwyciężyła krakowska pracownia K. Ingarden, J. Ewý Architekci. Nowy gmach ma powstać przy Rondzie Grzegórzeckim i kosztować około 450 mln zł. Projekt zakłada dużą salę koncertową dla około 1900 osób, salę kameralną, przestronne foyer oraz rozbudowane zaplecze dla artystów. To jednak nie tylko inwestycja w kulturę. Nowa filharmonia może stać się jednym z najważniejszych nowych elementów krakowskiej przestrzeni publicznej.

Czy architektura powinna być traktowana wyłącznie jako kwestia estetyki? Autorzy Karty Warszawskiej 2026 przekonują, że nie. Ich zdaniem sposób, w jaki projektujemy budynki, ulice i miasta, powinien stać się elementem strategicznej polityki państwa. Dokument przyjęty po Kongresie Architektury Polskiej zawiera postulaty dotyczące m.in. planowania przestrzennego, mieszkalnictwa, budynków publicznych, klimatu, partycypacji mieszkańców i jakości architektury. Co właściwie oznacza ten manifest i czy może zmienić sposób, w jaki powstają polskie miasta?

W Poznaniu powstaje nowa siedziba Muzeum Powstania Wielkopolskiego 1918–1919. Projekt warszawskiej pracowni WXCA jest próbą połączenia współczesnej architektury z historycznym krajobrazem Wzgórza św. Wojciecha. W czerwcu 2026 roku na budowie zawieszono wiechę, oznaczając zakończenie zasadniczych robót konstrukcyjnych. Teraz inwestycja wchodzi w etap, w którym coraz wyraźniej widać jej docelową formę.

Wyburzyć i postawić od zera czy zachować to, co już istnieje? Jeszcze niedawno odpowiedź wydawała się oczywista: jeśli budynek nie spełnia współczesnych standardów, jego miejsce powinien zająć nowy, bardziej funkcjonalny obiekt. Dziś architekci coraz częściej patrzą na istniejącą zabudowę inaczej. Stary budynek nie musi być problemem do usunięcia. Może być zasobem, który warto wykorzystać.

Warszawa Wschodnia czeka największa przebudowa w swojej historii. Warta blisko 3 mld zł inwestycja ma całkowicie zmienić perony, przejścia podziemne i kolejową infrastrukturę jednej z najważniejszych stacji w Polsce. Powstanie też nowa estakada, a dworzec zostanie lepiej połączony z metrem. Czy wielka modernizacja stworzy jednak architekturę, która będzie czymś więcej niż tylko sprawną infrastrukturą?

W Lubiatowie-Kopalinie rozpoczął się kolejny, przełomowy etap największej inwestycji infrastrukturalnej współczesnej Polski. 5 sierpnia teren przyszłej elektrowni jądrowej został oficjalnie przekazany generalnemu wykonawcy – firmie Bechtel. Na miejscu ruszają roboty ziemne, budowa tymczasowych dróg oraz przygotowanie zaplecza technicznego i logistycznego. To początek zmian, które na lata przekształcą krajobraz Pomorza.

Jeszcze niedawno dom przyszłości kojarzył się przede wszystkim z inteligentnymi systemami, automatyzacją i nowoczesnym designem. Dziś coraz częściej oznacza coś innego: budynek, który potrafi przetrwać trudniejsze warunki środowiskowe. W obliczu rosnących temperatur, gwałtownych opadów, susz i ekstremalnych zjawisk pogodowych architektura musi nauczyć się reagować na zmieniający się klimat.