Przez lata układ mieszkania był dość oczywisty: salon, kuchnia, sypialnia, łazienka, czasem jeszcze gabinet i osobna jadalnia. Dziś coraz częściej projektuje się wnętrza inaczej. Zamiast wielu zamkniętych pomieszczeń powstaje jedna większa przestrzeń, którą dzieli się na funkcjonalne strefy. Nie oznacza to jednak, że ściany całkowicie znikają. Przeciwnie – architekci szukają sposobów, aby zachować prywatność i porządek bez niepotrzebnego zamykania wnętrza.
Open space nie znika, ale się zmienia
Otwarta kuchnia połączona z salonem od dawna jest jednym z najpopularniejszych rozwiązań w mieszkaniach. Najnowsze realizacje pokazują jednak, że samo usunięcie ścian nie wystarcza.
Powierzchnia musi być odpowiednio zorganizowana. Kuchnia powinna mieć własną strefę pracy, jadalnia – miejsce do wspólnych posiłków, a salon – przestrzeń do odpoczynku. Jednocześnie wszystkie te funkcje mogą znajdować się w jednym pomieszczeniu.
Jak zauważają projektanci cytowani przez „Architectural Digest”, współczesny open plan jest coraz częściej projektowany jako przestrzeń wielofunkcyjna, ale z możliwością wycofania się do bardziej prywatnych miejsc. Dotyczy to szczególnie mieszkań, w których domownicy pracują, uczą się i odpoczywają w tym samym wnętrzu.
Zamiast ściany – mebel
Jednym z najprostszych sposobów podziału otwartego wnętrza jest odpowiednio zaprojektowana zabudowa.
Regał może oddzielić salon od jadalni, wysoka szafa może wyznaczyć strefę wejściową, a ciąg mebli kuchennych może stać się granicą pomiędzy kuchnią a częścią wypoczynkową. Takie rozwiązanie pozwala zachować przepływ światła, a jednocześnie nadaje poszczególnym fragmentom mieszkania własną funkcję.
W małych mieszkaniach ma to szczególne znaczenie. Jeden element wyposażenia może jednocześnie pełnić funkcję przechowywania, przegrody i organizatora przestrzeni.
Dobrym przykładem jest warszawskie mieszkanie opisane przez „Architectural Digest”, którego układ został całkowicie przeprojektowany. Dzięki zmianie lokalizacji poszczególnych funkcji i wykorzystaniu zabudowy na wymiar niewielka powierzchnia zyskała wyraźnie zdefiniowane strefy, bez konieczności mnożenia pomieszczeń.
Kuchnia może być granicą
W otwartym mieszkaniu szczególną rolę odgrywa kuchnia. Nie musi być jednak całkowicie niewidoczna ani całkowicie otwarta.
Coraz częściej projektuje się ją jako rodzaj „krawędzi” pomiędzy częścią techniczną a społeczną mieszkania. Wyspa, półwysep, wysoka zabudowa albo portal mogą wyznaczać granicę, nie tworząc klasycznej ściany.
Takie rozwiązanie pozwala zachować kontakt między osobą przygotowującą posiłek a resztą domowników, a jednocześnie porządkuje ruch w mieszkaniu. Kuchnia pozostaje częścią wspólnej przestrzeni, ale ma własną, czytelną strefę.
Podział może tworzyć światło
Ściana nie jest jedynym sposobem na pokazanie, że jedna część mieszkania różni się od drugiej.
Granice stref można budować również za pomocą światła, koloru i materiału. W części wypoczynkowej może pojawić się miękka wykładzina lub drewno, w kuchni – gres albo kamień. Jadalnię można zaznaczyć lampą wiszącą nad stołem, a miejsce do pracy – osobnym źródłem światła.
W ten sposób powstaje przestrzeń, która pozostaje fizycznie otwarta, ale jest czytelna funkcjonalnie.
To szczególnie ważne w niewielkich mieszkaniach. Zbyt wiele ścian może optycznie pomniejszyć wnętrze, natomiast całkowity brak podziałów może sprawić, że trudno będzie określić, do czego właściwie służy jego poszczególny fragment.
Drzwi wracają, ale w innej roli
Paradoksalnie rozwój otwartych układów mieszkań nie oznacza całkowitego odejścia od drzwi. Współczesne projekty coraz częściej wykorzystują je jako element elastycznego podziału.
Drzwi przesuwne, składane czy chowane w ścianie pozwalają w ciągu dnia otworzyć przestrzeń, a wieczorem zamknąć jej fragment. Szczególnie dobrze sprawdza się to w przypadku gabinetu, sypialni gościnnej czy miejsca do pracy.
„Architectural Digest” zwraca uwagę na ponowną popularność drzwi kieszeniowych, które pozwalają szybko przełączać mieszkanie między układem otwartym i bardziej prywatnym.
To ważna zmiana w myśleniu o mieszkaniu. Nie trzeba już wybierać pomiędzy całkowicie otwartym a całkowicie zamkniętym układem. Przestrzeń może zmieniać się w zależności od pory dnia i potrzeb mieszkańców.
Sypialnia i gabinet nadal potrzebują prywatności
Nie każda funkcja dobrze działa w otwartej przestrzeni.
Szczególnie trudne jest połączenie pracy zdalnej z codziennym życiem rodzinnym. Osoba uczestnicząca w wideokonferencji potrzebuje ciszy i odpowiedniego tła, podczas gdy pozostali domownicy mogą w tym samym czasie korzystać z kuchni czy salonu.
Dlatego współczesne projekty coraz częściej przewidują przynajmniej jedną bardziej zamkniętą przestrzeń: gabinet, bibliotekę, mały pokój pracy albo miejsce, które można czasowo odizolować.
Podobnie jest z sypialnią. W części mieszkań może ona być oddzielona od reszty wnętrza lekką przegrodą, przeszkleniem lub zabudową, ale powinna zachować możliwość wyciszenia.
Najważniejsza jest elastyczność
Największą zaletą projektowania mieszkania jako systemu stref jest możliwość zmiany sposobu korzystania z przestrzeni.
Ten sam stół może rano służyć do pracy, po południu do odrabiania lekcji, a wieczorem do wspólnej kolacji. Sofa może wyznaczać granicę pomiędzy salonem i komunikacją. Wyspa kuchenna może być miejscem przygotowywania posiłków, ale także pracy czy spotkania ze znajomymi.
Właśnie dlatego współczesne wnętrze coraz częściej projektuje się nie jako zbiór pomieszczeń, ale jako układ wzajemnie powiązanych funkcji.
Jak podzielić mieszkanie bez budowania ścian?
Przy projektowaniu otwartego mieszkania warto wykorzystać kilka prostych zasad:
1. Zacznij od funkcji.
Najpierw określ, jakie czynności będą wykonywane w mieszkaniu, a dopiero później przypisz im konkretne miejsca.
2. Wykorzystaj meble jako przegrody.
Regał, szafa, wyspa kuchenna czy zabudowa na wymiar mogą skutecznie organizować przestrzeń.
3. Różnicuj materiały.
Zmiana podłogi, koloru lub faktury pomaga wizualnie oddzielić poszczególne strefy.
4. Zaplanuj światło osobno dla każdej funkcji.
Innego oświetlenia potrzebuje blat roboczy, innego stół, a jeszcze innego strefa wypoczynku.
5. Nie rezygnuj całkowicie z możliwości zamknięcia przestrzeni.
Drzwi przesuwne, składane lub chowane mogą okazać się bardzo przydatne, gdy mieszkanie musi pełnić kilka funkcji jednocześnie.
6. Zostaw miejsce na zmianę.
Dobrze zaprojektowane mieszkanie powinno pozwalać na zmianę ustawienia mebli i sposobu korzystania z poszczególnych stref.
Mieszkanie nie musi mieć więcej pokoi, żeby być bardziej funkcjonalne
Odejście od tradycyjnego podziału na pokoje nie oznacza rezygnacji z prywatności ani porządku. Chodzi raczej o zmianę sposobu organizowania przestrzeni.
Najlepsze współczesne wnętrza łączą otwartość z możliwością czasowego odizolowania poszczególnych funkcji. Ściana nie jest już jedynym narzędziem projektanta. Jej miejsce mogą zająć meble, światło, materiały, przesuwne przegrody czy odpowiednio zaprojektowana komunikacja.
Dzięki temu nawet niewielkie mieszkanie może działać jak kilka pomieszczeń – mimo że formalnie pozostaje jedną, otwartą przestrzenią.
Dodaj komentarz
Komentarze