Droga ewakuacyjna powinna być czytelna także wtedy, gdy widoczność w budynku jest ograniczona. Odpowiednio dobrana oprawa z piktogramem wskazuje wyjście, kierunek przemieszczania się lub miejsce wymagające szczególnej uwagi. Sprawdź, kiedy jej zastosowanie jest obowiązkiem.
W jakich miejscach stosuje się oprawy ewakuacyjne z piktogramami?
Oprawy ewakuacyjne wykorzystuje się w obiektach, w których konieczne jest jednoznaczne wskazanie kierunku opuszczenia budynku. Mogą być wykorzystywane m.in. w:
-
biurach,
-
szkołach i uczelniach,
-
hotelach i innych obiektach zamieszkania zbiorowego,
-
obiektach handlowych,
-
garażach zamkniętych,
-
magazynach,
-
halach produkcyjnych,
-
obiektach sportowych,
-
budynkach użyteczności publicznej i zakładach przemysłowych.
Szczególne znaczenie mają miejsca, w których przebieg drogi ewakuacyjnej nie jest widoczny z każdego punktu, występują zmiany kierunku lub poziomu albo użytkownicy mogą mieć trudności z szybkim rozpoznaniem wyjścia.
Oświetlenie awaryjne i ewakuacyjne z piktogramami umieszcza się przede wszystkim na korytarzach, klatkach schodowych i przejściach, przy wyjściach ewakuacyjnych oraz w punktach, w których zmienia się kierunek przemieszczania. Oznakowanie może być potrzebne również w dużych, otwartych pomieszczeniach, gdzie regały, konstrukcja obiektu lub duża liczba osób utrudniają szybkie zlokalizowanie wyjścia.
Przepisy i normy dotyczące lokalizacji opraw ewakuacyjnych
Przy projektowaniu oznakowania i oświetlenia dróg ewakuacyjnych należy uwzględnić wymagania przepisów ochrony przeciwpożarowej, przepisów techniczno-budowlanych oraz właściwych Polskich Norm.
-
PN-EN ISO 7010:2020-07 wraz ze zmianami — określa zarejestrowane znaki bezpieczeństwa, ich znaczenie, kształt i barwy.
-
PN-EN 1838:2025-05 — określa wymagania oświetleniowe dotyczące systemów oświetlenia awaryjnego w budynkach.
-
PN-EN 60598-2-22 — określa wymagania dotyczące opraw oświetlenia awaryjnego.
-
PN-EN 50172:2025-04 — dotyczy systemów awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego, w tym wymagań związanych z instalacją, dokumentacją, testowaniem i konserwacją systemu.
Przepisy budowlane i przeciwpożarowe wskazują, w jakich przypadkach należy stosować oświetlenie awaryjne oraz oznakowanie dróg i wyjść ewakuacyjnych. Norma PN-EN ISO 7010 określa wzory znaków, natomiast PN-EN 1838 odnosi się przede wszystkim do wymagań oświetleniowych, widoczności znaków i oświetlenia dróg ewakuacyjnych.
Lokalizację opraw należy zaplanować tak, aby osoby znajdujące się na drodze ewakuacyjnej mogły jednoznacznie rozpoznać kierunek poruszania się i bezpiecznie pokonać całą trasę. Szczególną uwagę należy zwrócić na:
-
skrzyżowania,
-
rozwidlenia,
-
zmiany poziomu,
-
miejsca, w których dalszy przebieg drogi nie jest bezpośrednio widoczny.
Ostateczne rozmieszczenie i dobór opraw powinny wynikać z projektu oraz obliczeń fotometrycznych, uwzględniających wymagany poziom i równomierność oświetlenia, czas działania awaryjnego oraz widoczność znaków ewakuacyjnych.
Jak dobrać odpowiedni piktogram do oprawy ewakuacyjnej?
Piktogram powinien przekazywać konkretną i jednoznaczną informację. W zależności od miejsca może wskazywać wyjście ewakuacyjne, kierunek przemieszczania się, miejsce zbiórki lub lokalizację sprzętu związanego z bezpieczeństwem. Dobierając znak, należy przede wszystkim sprawdzić, jaką informację ma otrzymać użytkownik w danym miejscu. Nie każdy piktogram będzie właściwy dla każdej oprawy i każdej lokalizacji.
Rodzaje piktogramów i ich zastosowanie w różnych obiektach
| Grupa i przykład | Znaczenie | Przykładowe zastosowanie |
|---|---|---|
| E001 / E002 – wyjście ewakuacyjne | Wskazują wyjście ewakuacyjne odpowiednio w wariancie lewo- lub prawostronnym | Budynki użyteczności publicznej, biura, szkoły, hale, obiekty handlowe |
| E003 – pierwsza pomoc medyczna | Wskazuje miejsce udzielania pierwszej pomocy lub lokalizację wyposażenia pierwszej pomocy | Zakłady pracy, budowy, szkoły, obiekty sportowe, magazyny |
| E004 – telefon alarmowy | Wskazuje miejsce telefonu przeznaczonego do wezwania pomocy | Zakłady przemysłowe, parkingi, obiekty transportowe, budynki publiczne |
| E007 – miejsce zbiórki do ewakuacji | Wskazuje miejsce zbiórki osób ewakuowanych | Zakłady produkcyjne, szkoły, biurowce, centra handlowe |
| E012 – prysznic bezpieczeństwa | Wskazuje lokalizację prysznica do szybkiego spłukania substancji niebezpiecznych | Laboratoria, zakłady chemiczne, pomieszczenia technologiczne |
| E013 – nosze | Wskazuje miejsce przechowywania noszy | Szpitale, zakłady przemysłowe, obiekty sportowe, miejsca pracy o podwyższonym ryzyku |
| F001 – gaśnica | Wskazuje miejsce lokalizacji gaśnicy | Wszystkie obiekty, w których wymagane lub przewidziane są gaśnice |
| F002 – hydrant wewnętrzny | Wskazuje lokalizację hydrantu lub urządzenia z wężem pożarniczym | Budynki wielokondygnacyjne, garaże, hale i obiekty użyteczności publicznej |
| F003 – drabina pożarowa | Wskazuje miejsce drabiny przeznaczonej do działań ratowniczych lub przeciwpożarowych | Obiekty przemysłowe, techniczne i magazynowe |
Znaki z grupy E mają zwykle zielone tło i biały symbol, znaki F — czerwone tło i biały symbol.
Jak zapewnić właściwą widoczność znaku ewakuacyjnego?
Czytelność oznaczenia zależy od jego wielkości, sposobu oświetlenia, miejsca montażu oraz warunków obserwacji. Oprawa nie powinna być zasłonięta przez reklamy, wyposażenie, konstrukcję budynku ani elementy wystroju. Jeżeli znak znajduje się wysoko, trzeba dodatkowo uwzględnić kąt obserwacji z poziomu drogi ewakuacyjnej.
Znaczenie ma także oświetlenie awaryjne. Zgodnie z PN-EN 1838 na drodze ewakuacyjnej wymagany poziom natężenia oświetlenia wynosi co najmniej 1 lx, a dla przestrzeni otwartych stosuje się wartość co najmniej 0,5 lx. Parametry konkretnej instalacji należy jednak określać na podstawie projektu i właściwych wymagań normowych.
Jak dobrać rozmiar piktogramu i odległość jego rozpoznawania?
Wielkość znaku powinna odpowiadać odległości, z której użytkownik ma go rozpoznać. To oznacza, że przy wyborze oprawy nie wystarczy kierować się wyłącznie jej wymiarami. Znaczenie ma również wielkość pola znaku oraz sposób jego oświetlenia.
Przy projektowaniu bierze się pod uwagę także sposób oświetlenia znaku oraz warunki panujące w obiekcie. Dla przykładu oznaczenie przewidziane do obserwacji z 20 m wymaga innego wymiaru niż znak przeznaczony do rozpoznawania z 40 m. Konkretne wartości powinny wynikać z zastosowanej normy, projektu oraz parametrów wybranego produktu.
Jak rozmieszczać oprawy na dłuższych drogach ewakuacyjnych?
Na długich korytarzach, w garażach i halach nie wystarczy umieścić jednego znaku przy końcowym wyjściu. Oprawy kierunkowe należy rozmieszczać w taki sposób, aby oznaczenie pozostawało możliwe do rozpoznania na kolejnych odcinkach trasy.
Szczególnie ważne są miejsca podejmowania decyzji. Przed rozwidleniem, skrzyżowaniem lub zmianą kierunku powinien znaleźć się znak wskazujący właściwą drogę. W dużych obiektach oprawy można montować również na elementach konstrukcyjnych, jeżeli takie rozwiązanie poprawia ich widoczność z różnych części hali.
Szukasz sprawdzonych opraw awaryjnych i ewakuacyjnych do swojego obiektu? Sprawdź ofertę firmy HYBRYD. To polski producent oświetlenia awaryjnego, który działa od ponad 40 lat.
Piktogramy, oświetlenie awaryjne i ewakuacyjne – najważniejsze informacje
-
Oprawy z piktogramami stosuje się przy wyjściach, na drogach ewakuacyjnych i w punktach, w których użytkownik musi podjąć decyzję o kierunku poruszania się.
-
Obowiązek zastosowania konkretnego rodzaju oprawy zależy od warunków ewakuacji, przeznaczenia obiektu, jego układu i projektu ochrony przeciwpożarowej.
-
Rodzaj znaku należy dopasować do informacji, którą ma przekazywać, oraz do rzeczywistego wyposażenia obiektu.
-
Widoczność zależy od wielkości znaku, odległości rozpoznawania, sposobu oświetlenia, kontrastu, kąta obserwacji i braku przeszkód w polu widzenia.
-
Na długich trasach oznakowanie powinno tworzyć spójny ciąg informacji prowadzący do wyjścia lub innego bezpiecznego miejsca.
-
Oświetlenie drogi ewakuacyjnej i widoczność piktogramów należy potwierdzić na podstawie projektu, obliczeń oraz właściwych wymagań normowych.
FAQ
Czy piktogramy na oprawach ewakuacyjnych są obowiązkowe we wszystkich budynkach?
Piktogramy stosuje się tam, gdzie wymagane jest oznakowanie dróg ewakuacyjnych i wyjść ewakuacyjnych. Zakres ich zastosowania zależy od rodzaju obiektu, jego przeznaczenia oraz obowiązujących wymagań.
Jak dobrać rozmiar i jasność piktogramu do długości korytarza?
Rozmiar piktogramu powinien zapewniać jego rozpoznawalność z wymaganej odległości zgodnie z właściwymi wymaganiami. Przy dłuższych trasach należy zwiększyć liczbę opraw, aby znak pozostawał widoczny na kolejnych odcinkach drogi ewakuacyjnej.
Czy istnieją wymagania dotyczące piktogramów stosowanych na oprawach ewakuacyjnych?
Tak, oznaczenia bezpieczeństwa powinny odpowiadać właściwym normom dotyczącym znaków bezpieczeństwa i oświetlenia awaryjnego. Przy wyborze należy uwzględnić m.in. czytelność symbolu, jego rozmieszczenie oraz warunki obserwacji.
Jak sprawdzić, czy widoczność znaku ewakuacyjnego jest wystarczająca?
Należy sprawdzić, czy piktogram można rozpoznać z wymaganej odległości i czy oprawy prawidłowo oznaczają całą drogę ewakuacyjną. Ocena powinna uwzględniać wymagania właściwych norm oraz dokumentację projektową.
Dodaj komentarz
Komentarze